İyul ayında görüləcək işlər
ƏKINÇILIKDƏ
Aran rayonlarında ayın birinci
yarısında, dağ və dağətəyi zonalarda isə ayın
axırınadək payızlıq dənli və dənli paxlalıların
(noxudun, mərciməyin və lərgənin) yığılması
qurtarır. Kövşənliyə əkilmiş qarğıdalı və başqa
bitkilərə kultivasiya çəkilməsi, yemləmə gübrəsi
verilməsi, suvarılması davam etdirilir. Payızlıq
bitki altından çıxan sahələrdə yaşıl kütlə üçün
qarğıdalı və başqa bitkilərin səpini,
suvarılması başa çatdırılır. Toxumluq qarğıdalı
sahələrində qarğıdalı sovkasına, çəmən və gövdə
kəpənəklərinə qarşı çiləmə aparılır.
Tez və ortayetişən yazlıq
qarğıdalı sahələri süd-mum yetişkənliyi dövründə
silos və yaşıl yem üçün yığılır. Ayın birinci
yarısında toxumluq məqsədilə əkilmiş hibrid
qarğıdalı sahələrində ana bitkilərdən
süpürgələrin qırılıb atılması başa çatdırılır.
Növbəli əkin layihələrinə əsasən, payızlıq
bitkilər əkiləcək, sahələr şumlanır. Sahələrdən
küləş yığılıb daşınır, kənardan tayalanır,
heriklər becərilir. Günəbaxan və başqa yağlı
bitkilər məhsulunun yığılmasına başlanır. Dənli,
dənli-paxlalı və yağlı bitkilərdən sığorta,
toxum, yem fondları ayrılır. Payızlıq bitki toxumlarının hazırlanması davam
etdirilir. Toxumlar təkrar təmizlənir, onun
keyfiyyəti yoxlanır.
Qarğıdalı sahələri nəzərdən keçirilir. Bərk
sürməyə tutulmuş bitkilər yığılıb yandırılır.
Taxıl anbarları bir daha yoxlanılır, lazım
gələrsə zərərsizləşdirmə tədbirləri görülür.
Toxumu dərmanlamaq üçün kimyəvi maddələr və
lazımi preparatlar əldə edilir.
HEYVANDARLIQDA
İyul ilin ən isti vaxtlarındandır. Bu ayda
heyvanların yemləndirilməsində yaşıl otdan çox
istifadə olunur. Yaşıl yemlərdə natrium
çatışmır. Kaliumun çoxluğu isə maddələr
mübadiləsində pozğunluqlar yaradır. Buna görə də
yaşıl otla yemləmə zamanı bütün heyvanlara duz
verilir. Cavan mal-qaranın bəslənilməsinin və
kökəldilməsinin gedişi yoxlanılır. Dölsüz
heyvanlar müəyyənləşdirilir və qısır heyvanlara
həvəsgətirici estrofon və enzaprost vurulur.
Normal mikroiqlim yaratmaq üçün tövlələr tez-tez
təmizlənir. Hər 20 gündən bir divarlar çöl və iç
tərəfdən əhənglə ağardırılır.
Heyvanlar ancaq günün sərin vaxtı gəzintiyə
buraxılır. Günəş altında saxlanan inəklərin
bədənində istilik 0,5-0,90 yüksəlir, tənəffüsü
çətinləşir. Belə inəklərin süd məhsuldarlığı
10-15% aşağı düşür. Yayda talvar altında
saxlamaq ən yaxşı üsuldur.
ÜZÜMÇÜLÜKDƏ
-
Cərgə araları kultivasiya olunur.
-
Suvarma üçün şırımlar açılır.
-
Suvarma aparılır.
-
Cərgələrdə alaqlar təmizlənir.
-
Yaşıl budama aparılır.
Avqustda görüləcək işlər
ƏKİNÇİLİKDƏ
Avqustda dağ zonalarında payızlıq bitkilər
üçün şumun hazırlanması başa çatdırılır, aran və
dağ ətəyi zonalarında təmiz bitkili heriklər
becərilir. Gövşənliyə əkilmiş bitkilərə
kultivasiya çəkilir, yemləmə gübrəsi verilir,
suvarılır. Çəltik yığımı davam etdirilir, məhsul
döyülüb qurudulur. Sığorta, yem və toxum
fondları ayrılır, toxumun dərmanlanması
qurtarır.
Aran və dağətəyi zonalarda
gecyetişən qarğıdalı sortlarının dən üçün
ayrılması, həmçinin günəbaxanın lobyanın və
başqa paxlalıların yığılması davam etdirilir.
Dağ zonalarında sahələrə mineral
gübrələrin daşınmasına, ayın ikinci yarısında
torpağın səpinqabağı becərilməsinə, peyinin və
mineral gübrələrin işlədilməsinə, toxumun
dərmanlanmasına, payızlıq bitkilərin
səpilməsinə, aranda isə (ayın axırında) payızlıq
bitkilər üçün sahələrin arat olunmasına
başlanır.
Muğan, Mil düzü rayonlarında və
şoranlaşmış başqa torpaqlarda sahələr yuyulur.
Qarğıdalı əkinlərində bərk sürmə
xəstəliyinə və pambıq sovkasına qarşı mübarizə
davam etdirilir. Bitki orqanlarında müşahidə
edilən bərk sürmə qovuqları qoparılır, kənar
sahələrdə torpağa basdırılır.
HEYVANDARLIQDA
Yayın axırıncı ayı avqustda
yemlik əkin sahələrində yaşıl ot azalır.
Heyvanların məhsuldarlığında dəyişikliklər əmələ
gəlir. Yaşıl yem ehtiyatından ancaq sağlam
inəklər üçün istifadə edilir. Mal-qaranın yem
payına vaxta uyğun olaraq maddələrinə olan
gündəlik ehtiyac tam ödənilir. Yem payı ayda 2
dəfə dəyişdirilir.
18-20 aylıq mayalanmamış dişi
danalar və doğumundan 60 gün keçib dölsüz qalan
inəklər müəyyənləşdirilir və tədbir görülür.
Silos basdırma işləri sürətləndirilir.
Qarğıdalı, günəbaxan, arpa, vələmir, çovdar və
noxud tez siloslaşır. Nəmliyi 85% olan qarğıdalı
kütləsinə 15%, 80% olanda isə 10% doğranmış
küləş əlavə edilir.
Mal-qaranı dekabr-yanvar
aylarında yaşıl yemlə təmin etmək üçün silos
əkilir. Hər 100 inəyə 1 hektar raps sahəsi tələb
olunur. Qaba və yarımqaba yunlu qoyunlar və
faraş döl zamanı alınan quzular (toğlular)
qırxılır. Qoyunçuluqda fevral-mart aylarında
bala almaq üçün doğar qoyunlar mayalandırılır.
İşin səmərəli təşkili və kütləvi doğum almaq
üçün 10-15 gün hər qoyuna 400-500 qram əlavə
əlavə qüvvəli yem verilir. Qoyunlar 30-40 gün
müddətində mayalanır. Döllənməyən qoyunları
mayalamaq üçün sürüyə hər 20-25 qoyuna bir qoç
hesabı ilə 25-30 gün qoç qatılır. Boğaz qoyun
sürülərinə xüsusi qayğı göstərilir. Süni
mayalama və əl üsulu qoyunçuluqda ən sərfəli
üsul hesab edilir. Ətlik üçün ayrılmış qoyunlar
intensiv kökəldilir.
Təsərrüfatlara qaba və yarımqaba
yunlu qoyunlar və faraş quzular qırxılır.
Qırxılmış qoyunlar 2-3 gün nəzarət altında
saxlanılır, profilaktiki və müalicəvi çimizdirmə
aparılır. Qoyunlar günvurmadan və soyuqlamadan
qorunur.
Quşçuluqda toyuqların tükünün
dəyişməsi başlayır. Yumurta məhsuldarlığı
azalır. Alınmış yumurtalar isə saxlanmağa
olduqca yararlı olur. Tükdəyişmə zamanı toyuqlar
iştahadan düşür, arıqlayır, nəmliyə həssas olur,
tez xəstələnir. Sırğaları ağaran toyuqlar çıqdaş
edilir. Tükdəyişməni xoruzlar çətin keçirir,
cavan və sağlam toyuqlar isə buna daha dözümlü
olur. Bu prosses iki ay davam edir. Onu
sürətləndirmək üçün toyuqlara ciddi qulluq
göstərilir, göyərdilmiş taxıl, süd, üzsüz süd,
bişirilmiş yararsız ət, kələm və kök verilir.
15-16 saat qaranlıq yerdə saxlanılır. Belə
toyuqlar tez yumurtlayırlar.
BAĞÇILIQDA
Avqustda barverən ağaclara dəstək
vurulması davam etdirilir. Yaylıq alma, armud,
gecyetişən gavalı və şaftalı sortları meyvəsinin
dərilməsi, yerə tökülənlərin yararlılarının
yığılması və emalı davam etdirilir. Yay
sortlarının meyvəsi yığılıb qurtaran kimi
onların dəstəklədikləri götürülür. Cavan
bağların cərgələrarasında becərmə və suvarma
işləri davam etdirilir.
Tinglikdəki calaqlar calanır və
calaq tutanların sarğısı boşaldılır, tutmamış
calaqlar təkrar edilir.
Nar bağlarında bağlar suvarılır
və suvarmadan 2-3 gün sonra cərgələrarası
disklənir.
ÜZÜMÇÜLÜKDƏ
-
Yaşıl budama davam etdirilir.
-
Cərgəarası becərmə aparılır.
-
Əgər giləqurdu varsa, ona qarşı kimyəvi
mübarizə aparılır.
-
Sahənin kənarındakı yollar təmizlənir.
-
Sahə yığım üçün hazırlanır.